İŞÇİLİK ALACAKLARINDA DEĞİŞEN ZAMANAŞIMI
SÜRELERİ VE ZAMANAŞIMI İTİRAZLARININ
ISLAH İLE İLERİ SÜRÜLMESİ
İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri
Zamanaşımı, kişilere yasa ile tanınmış olan hakların kullanılma süresini ifade etmektedir. Belirlenen süreler içinde kullanılmayan haklar, istisnai durumlar hariç kayba uğrar ve bir daha kullanılamaz. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. Maddesinde, işçinin ücret alacaklarının 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu hükmedilmiştir. Bu süre, ücret alacağının muaccel hale gelmesi ile başlamaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146. Maddesinde ise kanunda aksine bir hüküm olmadığı takdirde her alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, işçinin ücretten kaynaklanan, maaş alacağı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günleri ücreti 5 yıllık zamanaşımına tabidir. İş sözleşmesinin feshinden kaynaklanan, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine uyulmaksızın feshinden kaynaklı alacaklar ise Türk Borçlar Kanunu’nda hüküm bulan 10 yıllık zamanaşımına tabi idi. Ancak, 4857 sayılı İş Kanununda yürürlük tarihi 25.10.2017’de yapılan değişikliklerle artık iş sözleşmesinin feshinden kaynaklı alacaklarda 5 yıllık zamanaşımına tabi tutulmuştur. Ek Madde 3- (Ek: 12/10/2017-7036/15 md.) İş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun, yıllık izin ücreti ve aşağıda belirtilen tazminatların zamanaşımı süresi beş yıldır.
a) Kıdem tazminatı.
b) İş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.
c) Kötüniyet tazminatı.
d) İş sözleşmesinin eşit davranma ilkesine uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.
Geçici Madde 8- (Ek: 12/10/2017-7036/16 md.)Ek 3 üncü madde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra sona eren iş sözleşmelerinden kaynaklanan yıllık izin ücreti vetazminatlar hakkında uygulanır.
Madde hükmünden de açıkça anlaşıldığı gibi, 25.10.2017 tarihinden önce feshedilen iş sözleşmelerinde sözleşmeden kaynaklı alacak zamanaşımı süresi 10 yıl, 25.10.2018 tarihinden sonra feshedilen iş sözleşmesinden kaynaklı işçilik alacaklarında ise zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu durum da, 25.10.2018 tarihinden sonra feshedilen iş sözleşmelerinden kaynaklı işçilik alacaklarında zamanaşımı, ücretten veya fesihten kaynaklı ayırımı yapılmaksızın 5 yıl olarak belirlenmiştir.
Zamanaşımı İtirazları Sonradan Islah İle İleri Sürülebilir Mi?
Emsal Yargıtay kararları doğrultusunda bu soruya olumlu cevap vermek gerekmektedir. Cevap dilekçesinin süresinde verilmesi kaydıyla, dilekçede zamanaşımı itirazlarının ileri sürülmemiş olması halinde, davanın her aşamasında verilecek bir dilekçe ile cevap dilekçesi ıslah edilir ve zamanaşımı itirazları ileri sürülebilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, süresi içinde cevap dilekçesinin verilmiş olmasıdır. Cevap dilekçesinin süresi içinde mahkemeye sunulması şartı ile zamanaşımı itirazları ıslah ile sürülebilir. Konuya ilişkin birkaç Yargıtay karar örneği verecek olursak,
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun06.04.2011 gün ve 2010/9-629 E., 2011/70 K. sayılı kararı “”süresinde davaya cevap vermekle beraber, zamanaşımı savunmasında bulunmayan davalının bu savunmasını ıslah suretiyle sonradan ileri sürebileceği, sonradan ıslahla ileri sürmesinde usule aykırı bir yönün bulunmadığı.””
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/1093E. 2017/1090K. “”Davalı, cevap dilekçesinde ileri sürmediği bir savunmayı özellikle zamanaşımı defini cevap dilekçesini ıslah ederek ıslah edilmiş bu cevap dilekçesiyle ileri sürebilir….“”süresinde davaya cevap vermekle beraber, zamanaşımı savunmasında bulunmayan davalının bu savunmasını ıslah suretiyle sonradan ileri sürebileceği, sonradan ıslahla ileri sürmesinde usule aykırı bir yönün bulunmadığı.””
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun12.06.2013 gün ve 2012/10-1633 E., 2013/825 K. sayılı kararlarında, “”süresinde davaya cevap vermekle beraber, zamanaşımı savunmasında bulunmayan davalının bu savunmasını ıslah suretiyle sonradan ileri sürebileceği, sonradan ıslahla ileri sürmesinde usule aykırı bir yönün bulunmadığı.””
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun emsal kararlarında, süresinde sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazlarının ileri sürülmemesi durumunda, cevap dilekçesinin ıslahı ile bu itirazın ileri sürülebileceği açık bir biçimde belirtilmiştir. Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi, zamanaşımı itirazlarının ıslah dilekçesi ile ileri sürülebilmesi için, süresi içinde mahkemeye sunulmuş bir cevap dilekçesinin bulunması gerekmektedir.
